Efekt Nowej Ziemi

Efekt Nowej Ziemi jest ciekawym zjawiskiem optycznym, którego nazwa pochodzi od archipelagu położonego na północ od Rosji, na Oceanie Arktycznym. To tutaj w styczniu 1597 roku zjawisko to zostało po raz pierwszy zaobserwowane i udokumentowane przez załogę statku prowadzonego przez Holendra Willema Barentsa.

To pozorne, przedwczesne pojawienie się słońca pod koniec nocy polarnej lub opóźnione na jej początku, jest efektem powstania swoistego kanału optycznego w niższej warstwie atmosfery.

W warunkach polarnych, nad powierzchnią lodu mogą występować znaczące gradienty temperatury powietrza. Gdy mamy do czynienia z silną inwersją – zimniejsze powietrze znajdujące się poniżej stosunkowo cieplej warstwy – mamy warunki dla obserwacji efektu Nowej Ziemi. Warstwa inwersyjna musi mieć grubość co najmniej 400 km. Światło wychwytywane jest pod termokliną.

Efekt Nowej Ziemi również obserwował słynny Ernest Shackleton podczas ostatniej ekspedycji na Antarktydę w latach 1914-17. Shackleton zobaczył słońce siedem dni po tym, jak znajdowało się pod horyzontem, a potem dwa miesiące później, na pięć dni przed planowanym powrotem. Ale dopiero w 1956 roku, pięć lat po kolejnej obserwacji efektu z Antarktydy, udowodniono, że to istotnie zjawisko fizyczne.

Polarpedia terms are created by EDU-ARCTIC Consortium, which holds responsibility for quality of translations in following languages: Polish, French, Danish, Norwegian, German, Russian, Italian, unless indicated otherwise. If you see an error - please contact us: edukacja@igf.edu.pl.
European Union flag This project (EDU-ARCTIC) has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 710240. The content of the website is the sole responsibility of the Consortium and it does not represent the opinion of the European Commission, and the Commission is not responsible for any use that might be made of information contained.
Designed & hosted by American Systems Sp. z o.o.