Szarża lodowca

Polski termin nie jest znaczeniowo tłumaczeniem angielskiego. Szarża po polsku oznacza w znaczeniu dosłownym atak kawalerii (również – atak czołgów), w znaczeniu przenośnym – szybki, gwałtowny atak, co dobrze oddaje charakter zjawiska.

W glacjologii termin oznacza nagłe przyspieszenie ruchu lodowca występujące najczęściej w obrębie  lodowców umiarkowanych i politermalnych. Nie stwierdzono występowania zjawiska szarży w obrębie lodowców zimnych. Nagłemu przyspieszeniu ruchu lodowca towarzyszy awans (przesunięcie położenie czoła nawet o kilka/kilkanaście kilometrów), czasem katastrofalny, połączony ze znacznym rozpadem masy lodu na bloki oddzielone szczelinami.

W strefie czołowej lodowca widoczne są deformacje w obrębie moren. Obraz taki jest łatwo rozpoznawalny w terenie lub na zdjęciach lotniczych lub satelitarnych.

Okresy szarży powtarzają się cyklicznie co kilka do kilkudziesięciu lat (stąd lodowce szarżujące nazywane są też lodowcami pulsacyjnymi). Nie wykazują one jednak zależności od powtarzających się zmian klimatycznych.

Nie jest do końca wyjaśnione powstawanie zjawiska szarży, wiadomo jednak, ze podstawowym warunkiem jest możliwość zatrzymywania wody w podłożu lodowca tak, oby osiągnąwszy wysokie ciśnienie spowodowała szybki ślizg denny lodowca na większej przestrzeni.

Zmiany profilu podłużnego i poprzecznego Lodowca Niedźwiedziego (Pamir) w okresie przed, po i w czasie szarży w 1973 r (J.J.1993).

Polarpedia terms are created by EDU-ARCTIC Consortium, which holds responsibility for quality of translations in following languages: Polish, French, Danish, Norwegian, German, Russian, Italian, unless indicated otherwise. If you see an error - please contact us: edukacja@igf.edu.pl.
European Union flag This project (EDU-ARCTIC) has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 710240. The content of the website is the sole responsibility of the Consortium and it does not represent the opinion of the European Commission, and the Commission is not responsible for any use that might be made of information contained.
Designed & hosted by American Systems Sp. z o.o.