Sadza („czarny śnieg”)

„Czarny śnieg” – inaczej sadza, opadająca m.in. na powierzchnię pokrytą śniegiem i lodem. Jest zanieczyszczeniem będącym efektem niepełnego spalania paliw kopalnych, biopaliw i biomasy. To aerozol o najsilniejszym wpływie na zmiany klimatyczne. Jak sugeruje nazwa, to ciemne cząstki pochłaniające bardzo silnie promieniowanie słoneczne.

Największymi źródłami emisji sadzy w Arktyce są: spalanie w rolnictwie, pożary, transport (głównie silniki Diesla), produkcja przemysłowa itp. Znaczącym źródłem może być również spalanie niezagospodarowanych gazów w tzw. pochodniach. Sadza pojawiająca się w Arktyce pochodzi z byłego Związku Radzieckiego, Europy, Ameryki Północnej i Azji Wschodniej.

Właściwości sadzy istotne dla klimatu Arktyki:

  • Silnie pochłania promieniowanie słoneczne i powoduje podniesienie temperatury atmosfery
  • Wzrasta absorpcja światła na powierzchni śniegu i lodu
  • Osadzające się cząstki zabarwiają śnieg na ciemny kolor, obniżając albedo
  • W przeciwieństwie do gazów cieplarnianych takich jak CO2 przebywa w atmosferze krótko, od kilku dni do tygodnia, teoretycznie można więc stosunkowo łatwo się jej pozbyć.

Poza zagrożeniami dla środowiska i klimatu, sadza ma bezpośredni wpływ na zdrowie mieszkańców północy, wywołując choroby układu oddechowego.

Polarpedia terms are created by EDU-ARCTIC Consortium, which holds responsibility for quality of translations in following languages: Polish, French, Danish, Norwegian, German, Russian, Italian, unless indicated otherwise. If you see an error - please contact us: edukacja@igf.edu.pl.
European Union flag This project (EDU-ARCTIC) has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 710240. The content of the website is the sole responsibility of the Consortium and it does not represent the opinion of the European Commission, and the Commission is not responsible for any use that might be made of information contained.
Designed & hosted by American Systems Sp. z o.o.