Runy

Runy to forma alfabetu używanego przez ludy germańskie. Najstarsze zapisy run znaleziono w Danii i Norwegii (II w. n.e.).

Słowo „runy” oznacza „literę” i „tajemnicę”.

Runy są wplecione w nordycką religię i ściśle związane z nordycką magią (seiðr) i poezją skaldyczną. Zgodnie z wierzeniami germańskimi, bóg ​​Odyn odkrył runy, kiedy powiesił się na drzewie świata Yggdrasil, aby posiąść mądrość. Wisiał przez dziewięć nocy i dni, odnalazł runy, złapał je i odzyskał życie.

Faktyczne pochodzenie run jest niejasne. Niektórzy historycy utrzymują, że pochodzą z łaciny, która była językiem handlowym w czasach Cesarstwa Rzymskiego, a plemiona germańskie prawdopodobnie miały kontakt z kupcami. Są też naukowcy, którzy sugerują, że alfabet ten jest oparty na alfabecie etruskim.

Każda runa miała nazwę, która wskazywała na filozoficzne i magiczne znaczenie jej formy wizualnej i brzmienia. Runy odgrywały ważną rolę w życiu wikingów.

Runiczny alfabet nazywany jest „futhark” od pierwszych sześciu znaków (Fehu, Uruz, Thurisaz, Ansuz, Raidho, Kaunan).

Runy były rzeźbione na kamieniach, kościach, porożu, w drewnie i w metalu. Kamienie runiczne były dużymi skałami pokrytymi napisami runicznymi, zwykle ich rolą było upamiętnienie jakiejś postaci. Ponad 3000 kamieni runicznych znajduje się w Skandynawii.

Runy były często zapisywane jako ciągły tekst, bez przerw między słowami lub zdaniami. Jeśli mistrz run chciał oddzielić słowa lub zdania od siebie, używał zapisu podobnego do litery X albo jednego, dwóch lub trzech punktów umieszczonych jeden nad drugim.

Polarpedia terms are created by EDU-ARCTIC Consortium, which holds responsibility for quality of translations in following languages: Polish, French, Danish, Norwegian, German, Russian, Italian, unless indicated otherwise. If you see an error - please contact us: edukacja@igf.edu.pl.
European Union flag This project (EDU-ARCTIC) has received funding from the European Union’s Horizon 2020 research and innovation programme under grant agreement No 710240. The content of the website is the sole responsibility of the Consortium and it does not represent the opinion of the European Commission, and the Commission is not responsible for any use that might be made of information contained.
Designed & hosted by American Systems Sp. z o.o.